Ораза айт пен Құрбан айт: қалай тойлайды және айт дастарханына шақыру
Айт — мұсылман күнтізбесінің басты мерекелері, ағайынды дастарқанға жинайтын күн. Мерекенің реті мен шақыру мәтіні.
Жылына екі айт болады. Ораза айт Рамазан айы аяқталып, ораза біткен соң тойланады. Құрбан айт — құрбандық шалу мерекесі, Ораза айттан шамамен жетпіс күннен кейін келеді. Күндері ай күнтізбесімен есептеледі де, жыл сайын шамамен он бір күн ерте жылжиды, сондықтан нақты күнін Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жариялайды.
Күннің реті
Таң айт намазынан басталады. Содан кейін үлкендерге — ата-ана, ата-әже, көршілерге сәлем береді, биыл жақынынан айырылған үйлерге барады. Құттықтап келген балаларға айттық — тәтті не ақша береді. Бұл күні араздасқандар татуласуға тырысады.
Құрбан айт
Құрбан айтта мүмкіндігі бар отбасылар қой сояды. Етті бөліп таратады: өз үйіне, туыс пен көршіге, мұқтаж жандарға. Көбі садақа береді, ас береді. Рәсімнің ретін имамнан сұраған дұрыс: салт пен ереже әртүрлі.
Айт дастарқаны
Үй иелері дастарқанды алдын ала жаяды: бауырсақ, шелпек, ет, тәттілер, шай. Бұл күні есік ашық, қонақ шақырусыз да келеді, бірақ бүкіл туысты бір уақытта жинағыңыз келсе — әсіресе мейрамханада не туыстар әр қалада тұрса — алдын ала жеке шақырады.
Шақыру мәтіндері
Отбасынан: «Құрметті ағайын-туыс! Ораза айт мерекесі құтты болсын! Айт дастарқанымызға шақырамыз — мерекені бірге қарсы алайық.»
Құрбан айтқа: «Құрметті ағайын, көршілер! Құрбан айт мерекесі құтты болсын! Мерекелік дастарқанымызға келіп, дәм татыңыздар.»
Қысқа: «Айт мерекесі құтты болсын! Айттың бірінші күні сағат 13:00-де күтеміз, мекенжай — сілтемеде.»
Шақыруда не жазу керек
Уақыты — көбі алдымен айт намазына, үлкендерге барады, сондықтан дастарқан әдетте түсте. Картасы бар мекенжай, үйде болса — подъезд бен қабат. Онлайн шақыруды WhatsApp арқылы сілтемемен жібересіз, қонақтар келетінін бірден белгілейді.